
Sigorta Terimleri
Sigort Terimleri ile ilgili hazırladığımız bu güncel rehber, karmaşık sigorta jargonunu basitleştirerek karşılaştığınız riskler karşısında finansal güvencenizi en üst seviyeye çıkarmanızı hedefler.
1. Temel Sigortacılık Terimleri
- Sigorta Poliçesi: Sigortacı ile sigortalı arasındaki hak ve yükümlülükleri belirleyen resmi sözleşme.
- Prim: Sigorta güvencesinin başlaması için sigortalının ödemesi gereken ücret.
- Zeyilname: Poliçe düzenlendikten sonra üzerinde yapılan değişiklikleri gösteren ek belge.
- Teminat: Risk gerçekleştiğinde sigorta şirketinin ödemeyi taahhüt ettiği kapsam.
- Muafiyet (Ekselans): Hasarın belli bir kısmının sigortalı tarafından karşılanması durumu.
- Rücu: Sigorta şirketinin ödediği tazminatı, hasarda kusurlu olan taraftan talep etmesi.
- Sürprim: Standart risklerin üzerindeki durumlar için alınan ek prim.
- Lehtar: Sigortadan faydalanacak olan, poliçede ismi belirtilen kişi.
- Sigorta Ettiren: Sözleşmeyi yapan ve primi ödeyen kişi (Lehtar ile aynı kişi olmayabilir).
- Tecdit (Yenileme): Sigorta poliçesinin süresi dolduğunda yeni dönem için tekrar yapılması.
2. Araç ve Trafik Sigortası Terimleri
- Zorunlu Trafik Sigortası: Her araç sahibinin yaptırması gereken, karşı tarafa verilen zararları karşılayan yasal sigorta.
- Kasko: Aracın yanması, çalınması veya kaza sonucu oluşacak hasarları güvence altına alan isteğe bağlı sigorta.
- Hasarsızlık İndirimi: Poliçe dönemi boyunca kaza yapmayan sürücülere bir sonraki dönem uygulanan indirim.
- İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM): Trafik sigortasının limitlerini aşan zararlar için ek güvence sağlayan teminat.
- Rayiç Değer: Aracın kaza tarihindeki güncel piyasa satış değeri.
- Pert Total: Aracın tamir masrafının piyasa değerine yaklaşması sonucu “tam hasarlı” sayılması.
- Mini Onarım: Küçük ölçekli hasarların, hasarsızlık indirimini bozmadan tamir edilmesi hizmeti.
- Asistans Hizmetleri: Çekici, yol yardımı, ikame araç gibi ek hizmetlerin genel adı.
- İkame Araç: Aracın serviste kaldığı süre boyunca sigortalıya verilen geçici araç.
- Değer Kaybı: Kazadan sonra onarılan aracın ikinci el piyasasındaki fiyat düşüşü.
3. Sağlık Sigortası Terimleri
- Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS): SGK anlaşmalı hastanelerde fark ücretini karşılayan sigorta türü.
- Özel Sağlık Sigortası (ÖSS): Geniş kapsamlı ağlarda, ayakta ve yatarak tedavi imkanı sunan sigorta.
- Yatarak Tedavi: Ameliyat, yoğun bakım gibi hastanede yatış gerektiren durumları kapsayan teminat.
- Ayakta Tedavi: Muayene, tahlil, röntgen gibi yatış gerektirmeyen işlemleri kapsayan teminat.
- Bekleme Süresi: Bazı hastalıkların (doğum, kronik hastalıklar vb.) kapsama girmesi için geçmesi gereken süre.
- Anlaşmalı Kurum: Sigorta şirketinin ödeme anlaşması yaptığı hastane, eczane veya laboratuvar.
- Ömür Boyu Yenileme Garantisi: Sigortalının sağlık durumu bozulsa dahi poliçesinin aynı şartlarla devam etmesi hakkı.
- Provizyon: Sağlık işleminin sigorta tarafından karşılanması için alınan onay.
- Katılım Payı: Sağlık giderinin belli bir yüzdesinin sigortalı tarafından ödenmesi.
- Yurt Dışı Teminatı: Sağlık sigortasının yabancı ülkelerdeki acil durumları kapsaması.
4. Konut ve DASK Terimleri
- DASK: Zorunlu Deprem Sigortası; deprem ve deprem kaynaklı yangın, infilak gibi zararları karşılar.
- Konut Sigortası: Evi hırsızlık, yangın, su baskını gibi risklere karşı koruyan isteğe bağlı sigorta.
- Eşya Teminatı: Ev içindeki mobilya, beyaz eşya ve kişisel eşyaların güvence altına alınması.
- İzolasyon Eksikliği: Dış cephe sızıntıları sonucu oluşan hasarları kapsayan teminat kalemi.
- Kira Kaybı: Hasar nedeniyle evin yaşanılamaz hale gelmesi durumunda mülk sahibine ödenen tazminat.
- Enkaz Kaldırma: Hasar sonrası oluşan kalıntıların temizlenmesi için sağlanan gider karşılaması.
- Cam Kırılması: Poliçede belirtilen sabit camların kazaen kırılmasını kapsayan teminat.
- Dahili Su: Boru patlaması veya musluk açık kalması gibi iç tesisat kaynaklı su hasarları.
- Fırtına Teminatı: Şiddetli rüzgarın binaya veya eşyaya verdiği doğrudan zararlar.
- Komşuluk Mali Mesuliyet: Evinizdeki bir arızanın (örn: su sızması) komşuya verdiği zararın karşılanması.
5. Hayat ve Bireysel Emeklilik Terimleri
- BES (Bireysel Emeklilik Sistemi): Tasarrufların yatırıma yönlendirildiği, devlet katkılı emeklilik sistemi.
- Hayat Sigortası: Vefat veya sakatlık durumunda geride kalanlara veya kişiye yapılan ödeme.
- Devlet Katkısı: BES ödemelerine devletin eklediği (şu an %30) teşvik tutarı.
- Vefat Teminatı: Sigortalının ölümü halinde kanuni varislerine ödenen tazminat.
- Maluliyet: Kaza veya hastalık sonucu çalışma gücünün kalıcı olarak kaybedilmesi.
- Birikimli Hayat Sigortası: Hem risk teminatı hem de süre sonunda toplu para alma imkanı sunan sigorta.
- İştira: Birikimli poliçelerde, süreden önce ayrılan kişiye yapılan ödeme (ayrılma değeri).
- Fon İşletim Gideri: BES fonlarının yönetimi için kesilen hizmet bedeli.
- Grup Emeklilik: Şirketlerin çalışanları adına yaptırdığı toplu BES sözleşmeleri.
- Kritik Hastalıklar: Kanser, kalp krizi gibi ağır hastalıklara karşı verilen toplu para teminatı.
6. Sorumluluk ve Mesleki Sigorta Terimleri
- Mesleki Sorumluluk Sigortası: Doktor, avukat gibi meslek gruplarının hatalı işlemlerine karşı koruma.
- Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet: Başka kişilere verilen bedeni veya maddi zararların karşılanması.
- İşveren Mali Mesuliyet: İş kazalarında işverene rücu edilebilecek tazminat taleplerine karşı koruma.
- Yönetici Sorumluluk: Şirket yöneticilerinin kararları nedeniyle oluşan zararların güvencesi.
- Ürün Sorumluluk: Üretilen bir malın kusuru nedeniyle tüketiciye verilen zararların karşılanması.
7. Diğer Önemli Sigorta Terimleri
- Acente: Sigorta şirketinin ürünlerini satmaya yetkili aracı kurum veya kişi.
- Broker: Sigortalı adına en uygun poliçeyi bulan bağımsız danışman.
- Eksper: Hasar durumunda zararın miktarını ve nedenini belirleyen bağımsız uzman.
- Tazminat: Zararın karşılanması için sigortacı tarafından ödenen bedel.
- Sovtaj: Hasarlı malın kurtarılan kısımlarının ekonomik değeri.
- Lütuf Ödemesi (Ex-Gratia): Teknik olarak kapsam dışı olan ancak şirketin müşteri memnuniyeti için yaptığı ödeme.
- Aşkın Sigorta: Malın değerinden daha yüksek bir bedelle sigortalanması (geçersizdir).
- Eksik Sigorta: Malın değerinin altında sigortalanması (hasar eksik ödenir).
- Müşterek Sigorta: Bir riskin birden fazla şirket tarafından paylaşılması.
- Reasürans: Sigorta şirketinin, kendi üzerindeki riskleri başka bir şirkete sigortalatması.
- İhbar Süresi: Hasarın gerçekleştikten sonra şirkete bildirilmesi gereken yasal süre.
- Riziko: Sigorta konusu olan, gerçekleşmesi beklenen risk.
- Maddi Hasar: Sadece eşya veya araç üzerinde oluşan ekonomik zarar.
- Bedeni Hasar: Yaralanma, sakatlık veya ölümle sonuçlanan kişisel zararlar.
- Destekten Yoksun Kalma: Vefat eden kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenen tazminat.
- Halefiyet: Sigortacının, ödediği tazminat kadar sigortalının haklarına sahip olması.
- Poliçe İptali: Sözleşmenin vadesinden önce karşılıklı veya tek taraflı feshedilmesi.
- Mutabakatlı Kıymet: Sigortacı ve sigortalının malın değeri üzerinde önceden anlaşması.
- Fiyatlandırma (Tarifeler): Primlerin hesaplanmasında kullanılan istatistiksel yöntemler.
- Yeşil Kart Sigortası: Uluslararası geçerliliği olan trafik sigortası belgesi.
- Seyahat Sağlık Sigortası: Yurt dışı gezilerinde hastalık ve kaza risklerine karşı zorunlu/isteğe bağlı sigorta.
- Vize Sigortası: Özellikle Schengen vizesi için istenen 30.000 Euro teminatlı seyahat sigortası.
- Tekne Sigortası: Deniz araçlarının gövde ve ekipmanlarını koruyan sigorta türü.
- Nakliyat Sigortası: Taşınan yükün bir noktadan diğerine giderken zarar görmesi riski.
- Emtia: Ticarete konu olan malların genel adı (Nakliyat sigortasında sık kullanılır).
- Sorumluluk Sigortası: Kişinin başkalarına verebileceği zararları yasal olarak üstlenen sigorta.
- Tahkim Komisyonu: Sigortalı ile şirket arasındaki uyuşmazlıkları mahkeme dışı çözen kurul.
- Tramer (SBM): Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi; tüm sigorta kayıtlarının tutulduğu sistem.
- Şartlı Kabul: Bazı risklerin ancak ek şartlar yerine getirilirse sigortalanması.
- Abonman Poliçesi: Genellikle nakliyat ve stoklarda kullanılan, geçici ve değişken limitli poliçe.
- Blokaj: Prim ödemesi yapılana kadar teminatın askıya alınması durumu.
- Genel Şartlar: Tüm şirketler için aynı olan, devlet tarafından belirlenen standart kurallar.
- Özel Şartlar: Şirketin genel şartlara ek olarak poliçeye özel eklediği maddeler.
- Enflasyon Koruması: Malın değerinin enflasyon oranında artırılarak eksik sigortanın önlenmesi.
- Manevi Tazminat: Kişinin yaşadığı üzüntü ve yıpranma nedeniyle talep edilen tazminat türü.
- Geri Verme (İade): Poliçe iptalinde kullanılmayan dönemin priminin geri alınması.
- Hasar Dosyası: Kaza sonrası işlemlerin takip edildiği resmi dosya numarası.
- İbraname: Sigortalının tazminatı aldığını ve başka talebi olmadığını beyan ettiği belge.
- Kayıp İkamesi: Hasar ödemesinden sonra poliçe limitinin eski haline getirilmesi işlemi.
- Doğrudan Tazminat: Bazı durumlarda kusursuz tarafın kendi şirketinden hasarını alabilmesi.
- Emniyeti Suistimal: Çalışanların işverene karşı yapabileceği dolandırıcılık riskine karşı sigorta.
- Elektronik Cihaz Sigortası: Ofis cihazları, tıbbi cihazlar gibi ekipmanların arıza ve hasar koruması.
- İnşaat All Risks: İnşaat süreci boyunca oluşabilecek tüm ani ve beklenmedik hasarların güvencesi.
- Montaj Sigortası: Makine ve tesislerin kurulum aşamasındaki riskleri kapsayan sigorta.
- Tarım Sigortası (TARSİM): Çiftçilerin ürünlerini dolu, don gibi doğa olaylarına karşı koruduğu devlet destekli sigorta.